Świadczenia z funduszu alimentacyjnego

Wniosek o przyznanie świadczeń z FA, można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Wąbrzeźnie pokój nr 3.

Komu przysługują świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego.
Osobą uprawnioną do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (w skrócie: świadczenie z FA) jest dziecko, które ma zasądzone od rodzica alimenty (mogą to być również alimenty na podstawie ugody zawartej przed sądem), jeżeli egzekucja alimentów jest bezskuteczna.
Egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli w okresie dwóch miesięcy przed złożeniem wniosku o świadczenie z FA komornik nie wyegzekwował pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Bezskuteczność egzekucji potwierdza komornik sądowy odpowiednim zaświadczeniem. Można je od komornika uzyskać samemu lub wystąpić o ich uzyskanie przez organ właściwy wierzyciela tj.: urząd gminy lub ośrodek pomocy społecznej, w którym osoba ubiega się o świadczenie z FA (w jednych gminach świadczenie przyznaje urząd gminy w innych ośrodek pomocy społecznej).

W przypadku, gdy egzekucja alimentów nie jest prowadzona w Polsce, gdyż dłużnik mieszka za granicą, w celu potwierdzenia bezskuteczności egzekucji, do wniosku o przyznanie świadczenia z FA wnioskodawca musi dołączyć odpowiednie zaświadczenie z sądu okręgowego (lub innego właściwego sądu) lub zagranicznej instytucji egzekucyjnej, potwierdzające bezskuteczność egzekucji zasądzonych alimentów lub niemożność prowadzenia egzekucji.
Aby nabyć prawo do świadczenia z FA dziecko, które ma zasądzone alimenty nie musi być wychowywane przez rodzica samotnie. Prawo do świadczenia z FA przysługuje też na dzieci wychowywane przez rodzica, który zawarł kolejny związek małżeński, żyje w nieformalnym związku lub mąż/żona nie płaci zasądzonych alimentów. W takich przypadkach rodzic zobowiązany do alimentacji nie jest wliczany do składu rodziny, więc jego dochód nie jest brany pod uwagę przy ustalaniu czy rodzina ma prawo do świadczenia z FA.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej:
– do ukończenia przez nią 18 lat,
– albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia przez nią 25 roku życia,
– albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, jeżeli osoba uprawniona:
– została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej,
– zawarła związek małżeński.

Dochód uprawniający do świadczeń z FA.
Prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługuje, jeżeli miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie  nie przekracza 725 zł. Ustalając prawo do świadczenia z FA na okres od 1 października danego roku do 30 września następnego roku (okres świadczeniowy), brany jest pod uwagę dochód uzyskany przez członków rodziny w roku poprzedzającym dany rok (przykładowo: na okres świadczeniowy 2014/2015 bierze się dochody rodziny z roku 2013). Na dochód ten składają się następujące składniki:

  • przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne nie zaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
  • deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
  • inne dochody nie opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych enumeratywnie wyliczone w ustawie o świadczeniach rodzinnych (np. wszelkie stypendia otrzymywane przez uczniów lub studentów, alimenty na rzecz dzieci). W odróżnieniu od ustalania dochodu dla potrzeb przyznania świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny nie wlicza się kwot świadczeń z FA otrzymanych w poprzednim okresie świadczeniowym.

W przypadku, gdy rodzina posiada gospodarstwo rolne, dochód z tego tytułu oblicza się na podstawie liczby hektarów przeliczeniowych znajdujących się w jej posiadaniu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W tym, jeżeli zmiana powierzchni gospodarstwa rolnego miała miejsce w trakcie miesiąca, nową powierzchnię gospodarstwa uwzględnia się od miesiąca następnego. Miesięczna wartość dochodu z 1 ha przeliczeniowego została określona na poziomie 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. W przypadku, gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego oraz uzyskuje pozarolnicze dochody, dochody z obu tych źródeł sumuje się.

W przypadku uzyskiwania dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych, wysokość uzyskanego dochodu należy udokumentować zaświadczeniami z urzędu skarbowego.

Do wniosku o świadczenie z FA należy dołączyć:
– oświadczenie lub zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu w roku poprzedzającym okres świadczeniowy wnioskodawcy oraz pełnoletnich członków rodziny wymienionych we wniosku /męża, żony, konkubiny, konkubenta, pełnoletnich dzieci/ według wzoru określonego w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki z dnia 28 lipca 2008r. (Dz. U. z dnia 29 lipca 2008 r. Nr 136, poz. 855),
– zaświadczenia od Komornika o wysokości wyegzekwowanej kwoty alimentów w roku poprzedzającym okres świadczeniowy,
– kserokopię zaświadczenia o wysokości stypendium uzyskanego w roku poprzedzającym okres świadczeniowy lub PIT 8S – oryginał do wglądu,
– kserokopię dowodu osobistego wnioskodawcy – oryginał do wglądu,
– kserokopię dowodu osobistego pełnoletniego dziecka, na które przysługują alimenty – oryginał do wglądu,
– kserokopię aktów urodzenia dzieci – oryginały do wglądu,
– nr konta bankowego,
– w przypadku posiadania gospodarstwa rolnego, zaświadczenie z Urzędu Miasta/Gminy lub kserokopię nakazu płatniczego za rok poprzedzający  okres świadczeniowy – oryginały do wglądu,
– kserokopię prawomocnego wyroku sądu orzekający rozwód lub separację – oryginał do wglądu,
– kserokopia prawomocnego wyroku sądu orzekającego alimenty – oryginał do wglądu,
– kserokopię orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – oryginał do wglądu,
– zaświadczenie od komornika o bezskuteczności egzekucji za 2 ostatnie miesiące poprzedzające miesiąc złożenie wniosku w Ośrodku,
– zaświadczenie ze szkoły lub szkoły wyższej (w przypadku dzieci powyżej 18 roku życia).

Wysokość świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Świadczenia z FA przysługują w kwocie bieżąco zasądzonych alimentów, ale nie mogą wynieść więcej niż po 500,00 zł na każde z uprawnionych do alimentów dzieci.

 Okres otrzymywania świadczeń, kiedy złożyć wniosek.
Świadczenia z FA przyznawane są na tzw. okres świadczeniowy, trwający 12 miesięcy od 1 października do 30 września następnego roku kalendarzowego. Wnioski o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na nowy okres świadczeniowy, osoby zainteresowane mogą składać już od 1 sierpnia danego roku. W przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego na nowy okres świadczeniowy złoży wniosek wraz z dokumentami do dnia 31 sierpnia, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata świadczeń przysługujących za październik następuje do dnia 31 października.

W przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadczenia na nowy okres świadczeniowy złoży wniosek wraz z dokumentami w okresie od dnia 1 września do dnia 31 października, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata świadczeń przysługujących za październik następuje do dnia 30 listopada.

Postępowanie wobec dłużnika alimentacyjnego.
W przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona do alimentów (dziecko za pośrednictwem swego przedstawiciela ustawowego) może złożyć do organu właściwego wierzyciela (oznacza to urząd gminy lub ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do alimentów) wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego.
Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie od komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne, o bezskuteczności egzekucji, zawierające informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów.

W przypadku złożenia wniosku bez w/w zaświadczenia, organ właściwy wierzyciela wzywa organ prowadzący postępowanie egzekucyjne do przesłania zaświadczenia. Komornik prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do przesłania zaświadczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.

W przypadku przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego organ właściwy wierzyciela „z urzędu” występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika (oznacza to urząd gminy lub ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego) o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego.

Po otrzymaniu w/w wniosku, organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn nie łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, oraz odbiera od niego oświadczenie majątkowe.

W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swych zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika:

  • zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny, albo jako poszukujący pracy, w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny;
  • informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego.

W przypadku uniemożliwienia przez dłużnika alimentacyjnego przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, odmowy złożenia oświadczenia majątkowego, odmowy zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy, organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie administracyjne dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od obowiązku alimentacyjnego. Kiedy decyzja administracyjna uznająca dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od obowiązku alimentacyjnego stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika składa do prokuratury wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.3), oraz kieruje do starosty powiatu wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego.
Organ właściwy dłużnika informuje organ właściwy wierzyciela oraz komornika sądowego o podjętych działaniach wobec dłużnika alimentacyjnego oraz o ich efektach.

Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej do alimentów, łącznie z ustawowymi odsetkami.